Oceny Ryzyka Obszarów Zasilania Ujęć Wody

Firma Hydropath wykonuje oceny ryzyka obszarów zasilania ujęć wody dla dostawców wody w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych oraz zarządców infrastruktury wodnej. Analizy przeprowadzane są w oparciu o aktualne regulacje prawne, międzynarodowe standardy techniczne oraz metodykę Światowej Organizacji Zdrowia.

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Norma techniczna: PN-EN 15975-2:2013 Bezpieczeństwo zaopatrzenia w wodę do spożycia – Wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem i kryzysem.

Wytyczne metodyczne: Podręcznik Planów Bezpieczeństwa Wody (PBW) opracowany na bazie wytycznych Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Proces analityczny koncentruje się na środowisku zasilania warstwy wodonośnej/zlewni oraz na infrastrukturze samego ujęcia (woda surowa).

Delimitacja i charakterystyka obszaru zasilania oraz ujęcia

Wyznaczenie granic: Precyzyjne określenie zasięgu hydrologicznego i hydrogeologicznego obszaru zasilania oraz stref ochrony bezpośredniej i pośredniej.
Inwentaryzacja ujęcia: Identyfikacja parametrów technicznych studni wierconych, ujęć drenażowych lub ujęć powierzchniowych (konstrukcja obudów, filtry, stan techniczny głowic, szczelność armatury).
Analiza profilu terenu: Przegląd budowy geologicznej (miąższość i przepuszczalność nadkładu), kierunków spływu wód gruntowych oraz form użytkowania gruntów w obszarze spływu.

Identyfikacja zagrożeń i zdarzeń niebezpiecznych w obszarze zasilania

Źródła punktowe: Zrzuty ścieków, nieszczelne zbiorniki bezodpływowe, składowiska odpadów, zakłady przemysłowe, stacje paliw, nieszczelne płyty obornikowe.
Źródła obszarowe (rozproszone): Stosowanie nawozów sztucznych (azotany, fosforany), pestycydów i środków ochrony roślin na gruntach rolnych, spływy z dróg i terenów zurbanizowanych.
Zagrożenia naturalne i klimatyczne: Podtopienia ujęcia, fale powodziowe, susze hydrologiczne, wmywanie biogenów przy opadach nawalnych, naturalne anomalie hydrochemiczne (żelazo, mangan, arsen).
Czynniki antropogeniczne przy ujęciu: Ryzyko wandalizmu, uszkodzenia mechaniczne obudów studziennych, brak hermetyzacji strefy ochrony bezpośredniej.

Szacowanie i kwantyfikacja ryzyka (Matryca Ryzyka WHO)

Ocena prawdopodobieństwa i skutków: Określenie częstotliwości wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego oraz jego wpływu na parametry fizykochemiczne i mikrobiologiczne ujmowanej wody surowej.
Analiza barier naturalnych i technicznych: Ocena zdolności samooczyszczania warstw wodonośnych, izolacji hydraulicznej oraz sprawności zabezpieczeń strefowych.
Kategoryzacja ryzyka: Wyodrębnienie ryzyk nieakceptowalnych wymagających wdrożenia natychmiastowych środków zaradczych.

Opracowanie środków kontroli i planu mitygacji zagrożeń

Zalecenia strefowe: Wnioski o ustanowienie, rozszerzenie lub modyfikację zakazów i nakazów w strefach ochronnych (ochrona pośrednia).
Działania osłonowe i techniczne: Wytyczne w zakresie uszczelnienia obudów studni, podwyższenia cembrowin powyżej poziomu wód powodziowych, montażu systemów wczesnego ostrzegania.
Współpraca z interesariuszami: Rekomendacje porozumień z rolnikami, zakładami przemysłowymi oraz samorządami w zakresie ograniczenia presji zanieczyszczeń w zlewni.

Program monitoringu operacyjnego i weryfikacji obszaru zasilania

Punkty wczesnego ostrzegania: Wyznaczenie sieci piezometrów i punktów kontrolno-pomiarowych przed ujęciem.
Dobór wskaźników krytycznych: Ustalenie parametrów chemicznych i mikrobiologicznych specyficznych dla zidentyfikowanych presji w zlewni (np. pestycydy, azotany, enterokoki, przewodność).
Procedury inspekcyjne: Opracowanie harmonogramu okresowych przeglądów terenu obszaru zasilania i procedur reagowania na incydenty środowiskowe.

Etap 1

Określenie obszaru zasilania ujęcia i strefy ochronny pośredniej (jeśli wynika to z analizy ryzyka).

Etap 2

Identyfikacja zagrożeń.

Etap 3

Ocena prawdopodobieństwa.

Etap 4

Ocena skutków.

Etap 5

Macierz ryzyka.

Etap 6

Plan działań naprawczych.

Etap 7

Monitoring i aktualizacje oceny (przez Zamawiającego).

• Charakterystykę zlewni i stref ochronnych ujęcia (podatność na zanieczyszczenia antropogeniczne i naturalne).
• Macierz ryzyka z kwantyfikacją prawdopodobieństwa i skutków wystąpienia zagrożeń biologicznych, chemicznych, fizycznych i radiologicznych.
• Plan działań naprawczych i korygujących z podziałem na priorytety inwestycyjne oraz procedury bieżącego monitoringu.

Wg nowelizacji, pierwszą ocenę ryzyka dla obszarów zasilania należy ukończyć do 31 grudnia 2026 r (art. 4f).,  a oceny całego systemu zaopatrzenia do 30 czerwca 2028 r (art.4 g).

Skontaktuj się z nami w celu uzyskania oferty

Oceny Ryzyka dostawcy wody e-mail: pbw@hydropath.pl

Ocena ryzyka obszaru zasilania ujęcia wody stanowi jeden z podstawowych elementów systemu bezpieczeństwa wody wynikającego z Dyrektywy UE 2020/2184 oraz Planu Bezpieczeństwa Wody. Obejmuje identyfikację zagrożeń, analizę prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz opracowanie działań ograniczających ryzyko. Dokumentacja powinna być okresowo aktualizowana i stanowić element zarzadzania bezpieczeństwem wody.