tel.: +48 500 068 835, e-mail: biuro@hydropath.pl

Jakość wody przeznaczonej do spożycia

Woda do spożycia zawiera wiele różnych substancji, głównie składniki mineralne pochodzenia naturalnego, które są wręcz nieodzowne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
W wodzie mogą pojawić się substancje niepożądane, pogarszające jej właściwości lub też szkodliwe dla zdrowia.
Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi musi być wolna od substancji szkodliwych, bakterii chorobotwórczych oraz nadmiernych ilości powszechnie występujących w niej składników.
Powinna być przy tym klarowna, bezbarwna, nie posiadać zapachu oraz mieć przyjemny i orzeźwiający smak.

Jakość wody przeznaczonej do spożycia określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2017, poz. 2294) w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, uwzględniające przepisy Dyrektywy Rady Unii Europejskiej 98/83/WE. W rozporządzeniu zostały ściśle określone wymagania mikrobiologiczne oraz fizykochemiczne, jakim powinna odpowiadać woda przeznaczona do spożycia.

WSKAŹNIKI FIZYKOCHEMICZNE

Zestawienie substancji chemicznych zawartych w wodzie,

będących składnikami naturalnymi, oraz tych, których obecność jest niepożądana ze względu na szkodliwość dla zdrowia, jak również wpływ na kondycję instalacji wodociągowej.

Odczyn – wyrażany wykładnikiem pH. Zbyt niska wartość pH zwiększa korozyjność wody.

Dla wód przeznaczonych do spożycia wartość pH powinna mieścić się w przedziale 6,5 – 9,5

Przewodność – jest miarą podatności wody na przepływ prądu elektrycznego. Przewodność elektryczna jest wskaźnikiem informującym o stopniu mineralizacji wody.

Dopuszczalna wartość: 2500 μS/cm

Żelazo i mangan – są jednymi z najbardziej rozpowszechnionych metali i zazwyczaj występują w wodzie razem. Wysoka zawartość żelaza i manganu sprzyja wzrostom bakterii manganowych oraz żelazowych, tworzących maziste osady pokrywające przewody wodociągowe.

Dopuszczalne wartości: żelazo – 200 μg/l; mangan – 50 μg/l.

Twardość – parametr ten zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie związków, głównie wapnia i magnezu. Wody bardzo miękkie są szkodliwe dla organizmu, ponieważ wypłukują z organizmu sole wapnia i inne, co powoduje problemy z układem kostnym, zaburzenia pracy mięśni, w tym mięśnia sercowego. Twardość wody ma wpływ tworzenie się kamienia kotłowego.

Dopuszczalna wartość: 60 – 500 mg CaCO3/l.

Jon amonowy – w wodzie, przyczynia się do powstania azotynów w sieci wodociągowej a także wywoływać zmiany smaku i zapachu wody.

Dopuszczalna wartość – 0,50 mg/l.

Azotany i azotyny –  szkodliwość azotanów wynika z możliwości przekształcenia w azotyny, których nadmierne spożycie wywołuje niedokrwistość. Niska zawartość azotanów w wodzie jest konieczna w przypadku niemowląt. Spożywanie wody z zawartością azotanów powyżej 10 mg/l może powodować u dzieci niedotlenienie.

Dopuszczalne wartości: azotany – 50 mg/l; azotyny – 0,5 mg/l.

Chlorki – nadmierne stężenie chlorków w wodzie może świadczyć o zanieczyszczeniu z ścieków przemysłowych oraz miejskich ścieków opadowych, a także z solanek.

Dopuszczalna wartość – 250 mg/l.

Fluorki – są czasem dodawane do wody w celu zapobiegania próchnicy zębów, a stężenie ich przewyższające wartość dopuszczalną niosą ze sobą ryzyko fluorozy zębów.

Dopuszczalna wartość – 1,5 mg/l.

TRIHALOMETANY – THM

THM – powstają w wodzie do picia głównie na skutek reakcji chloru z naturalnie występującymi składnikami organicznymi i znajdującymi się w wodzie bromkami.  Spośród związków należących do omawianej grupy, w wodzie najczęściej stwierdza się obecność chloroformu.

Najwyższe dopuszczalne stężenie THM – 100 [µg/l].

Chloroform – stężenia w wodzie do picia mogą czasami nawet sięgać kilkaset mikrogramów na litr. Jest wchłaniany po wprowadzeniu drogą doustną, poprzez inhalację lub przez skórę.

Najwyższe dopuszczalne stężenie THM – 100 [µg/l].

Chlorany – produkt rozkładu dwutlenku chloru; obecne również w przypadku stosowania podchlorynów do dezynfekcji wody.

Chloryny – zgodnie z wytycznymi WHO tymczasowa dopuszczalna wartość chlorynów w wodzie do spożycia wynosi – 200 [g/l].

Najwyższe dopuszczalne stężenie sumy chloranów i chlorynów – 0,7 [mg/l].

Bromiany – mogą powstawać w wyniku utleniania jonów bromkowych podczas ozonowania wody i być może podczas działania innych środków utleniających w procesie uzdatniania wody. Zakwalifikowane przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) do potencjalnych kancerogenów (grupa 2B).

Najwyższe dopuszczalne stężenie bromianów – 10 [µg/l].

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA)  – WWA oraz ich metabolity wykazują udowodnione działanie mutagenne i kancerogenne.

Maksymalne sumaryczne stężenie WWA określono na poziomie 0,10 μg/l.

Pestycydy

Sumaryczne stężenie pestycydów nie powinno przekraczać 0,50 μg/l.

METALE CIĘŻKIE

Arsen – kontakt z arsenem może powodować różne efekty zdrowotne włączając w to zmiany: dermatologiczne, kardiologiczne. Jest karcynogenem skóry .

Najwyższe dopuszczalne stężenie arsenu –10 [µ g/l].

Kadm – jest metalem bardzo toksycznym dla organizmu człowieka. Posiada zdolności kumulowania się a długotrwałe oddziaływanie na organizm może doprowadzić do: uszkodzenia nerek, wątroby, niedokrwistości, choroby nadciśnieniowej, zwyrodnienia stawów, osteoporozy.

Najwyższe dopuszczalne stężenie kadmu – 5 [µg/l].

Miedź  – do zwiększenia stężenia miedzi w wodzie w znacznej mierze mogą przyczynić się miedziane przewody wodociągowe, z którymi styka się woda o właściwościach korozyjnych, zwłaszcza o podwyższonej temperaturze. Większe dawki miedzi szkodzą zdrowiu i mogą wywoływać wymioty, a w efekcie stałego narażenia prowadzą do uszkodzenia wątroby.

Najwyższe dopuszczalne stężenie miedzi – 2 [mg/l].

Ołów – ze względu na silne własności toksyczne oraz zdolności kumulowania się w organizmie ludzkim, jest szkodliwy dla zdrowia – wywołuje chorobę zwaną ołowicą. Jest toksyczny dla ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Wpływa na metabolizm wapnia.

Najwyższe dopuszczalne stężenie ołowiu – 10 [µg/l].

Nikiel  – nadmiar niklu w organizmie może skutkować zaburzeniami układu trawiennego i uczuleniami.  Zawartość niklu w wodzie zależy m.in. od typu rur doprowadzających.  W przypadku rur metalowych, więcej niklu zawiera woda gorąca, natomiast jeżeli rury wykonane są z PCV – woda zimna.

Najwyższe dopuszczalne stężenie niklu – 20 [µg/l].

Rtęć – jest pierwiastkiem, który wraz z jego wszystkimi związkami wykazuje dużą toksyczność oraz zdolność kumulowania w organizmie ludzkim. Rtęć i jej związki łatwo przenikają przez łożysko, stanowiąc duże zagrożenia dla płodu.  Rtęć nieorganiczna atakuje głównie nerki, zaś metylortęć oddziałuje głównie na centralny układ nerwowy.

Najwyższe dopuszczalne stężenie rtęci – 1 [µg/l].

WSKAŹNIKI ORGANOLEPTYCZNE

Do cech organoleptycznych wody należą: mętność, barwa, zapach i smak. Parametry te mogą świadczyć o pochodzeniu wody oraz sugerować rodzaj zawartych w niej związków chemicznych.

 

Barwa– zwykle spowodowana jest obecnością barwnych substancji organicznych, żelaza i innych metali, które są zarówno naturalnymi składnikami wody, jak i produktami korozji rur wodociągowych.

 

Mętność – w wodzie do spożycia wywoływana jest drobnymi cząsteczkami stałymi, które mogą znajdować się w wodzie na skutek nieodpowiedniego uzdatniania lub z powodu unoszenia się cząstek pochodzących z osadów w sieci wodociągowej. Woda o wysokiej mętności może chronić mikroorganizmy przed działaniem dezynfekcyjnym i być przyczyną wzrostu liczby bakterii.

 

Zapach, smak – to parametry organoleptyczne. Smak i zapach nadają wodzie rozpuszczone w niej związki nieorganiczne tj. kwasy, sole, gazy lub organiczne – najczęściej produkty metabolizmu organizmów żywych w wodzie w warunkach naturalnych. Mogą być również ubocznym skutkiem uzdatniania wody (np. chlorowania), a także powstawać w trakcie magazynowania i dystrybucji wody. Zapach powinien być akceptowalny przez konsumenta.

WSKAŹNIKI MIKROBIOLOGICZNE

Woda przeznaczona do konsumpcji i używania w gospodarstwie domowym “jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego”.

Escherichia coli – występuje w ściekach surowych i oczyszczonych, glebie oraz w wodzie naturalnej zanieczyszczonej fekaliami pochodzenia ludzkiego, rolniczego lub od dzikich zwierząt i ptaków. Obecność w wodzie Escherichia coli świadczy o świeżym zanieczyszczeniu kałem oraz wskazuje na iewłaściwą dezynfekcję wody lub wtórne zanieczyszczenie w sieci wodociągowej.

Dopuszczalna wartość dla parametru – 0 jtk/100 ml.

Paciorkowce kałowe (Enterokoki) – ich obecność w badanej próbce świadczy o zanieczyszczeniu wody fekaliami odległymi w czasie.

Dopuszczalna wartość – 0 jtk/100 ml.

Bakterie grupy coli – stwierdzenie ich obecności w wodzie sugeruje nieodpowiednie jej uzdatnienie, wtórne zanieczyszczenie lub nadmierną zawartość substancji odżywczych w uzdatnionej wodzie. Bakterie z grupy coli mają wartość jako wskaźnik (ale wskaźnik ograniczony), mogą być natomiast stosowane w celu oceny czystości i szczelności systemów dystrybucyjnych oraz potencjalnej obecności biofilmu.

Dopuszczalna wartość – 0 jtk/100 ml.

Clostridium perfringens – stanowią wskaźnik prawidłowości prowadzonych procesów uzdatniania wody oraz zanieczyszczenia wody ściekami. Clostridium perfringens, może wywoływać zatrucia pokarmowe, ale również zakażenia ran czy zakażenia szpitalne. Do zatrucia dochodzi w wyniku spożywania żywności, bądź wody skażonej sporami, które są niestety bardzo odporne na temperaturę i dezynfekcję.

Dopuszczalna wartość – 0 jtk/100 ml.

Legionella – Pałeczki Legionella stanowią grupę drobnoustrojów powszechnie przenoszonych przez wodę.

Dopuszczalna wartość w wodzie spożywczej z wyjątkiem szpitali – 100 jtk/100 ml.

logo hydropath