Spis treści
- Biofilm - Czym jest i dlaczego stanowi problem w gabinecie stomatologicznym?
- Tradycyjne metody dezynfekcji - Wady i zalety
- Bezchemiczne rozwiązanie dla stomatologii: Technologia Hydropath
- Problem i jego rozwiązanie
- Korzyści z zastosowania HydroFLOW w praktyce stomatologicznej
Biofilm – Czym jest i dlaczego stanowi problem w gabinecie stomatologicznym?
Biofilm to przestrzenne, wielowarstwowe skupiska bakterii i grzybów, złożone z jednego lub wielu gatunków drobnoustrojów. W przewodach wodnych unitów stomatologicznych (DUWLs – Dental Unit Water Lines) znajdują one idealne środowisko do rozwoju, szczególnie w przypadku rzadkiego przepływu wody, co ma miejsce w przerwach między zabiegami. Skutkiem jest nieakceptowalnie wysoka liczba mikroorganizmów w wodzie, używanej do chłodzenia narzędzi i płukania. Aerozol generowany w trakcie zabiegu może rozprzestrzeniać te skażone cząsteczki, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia pacjentów i personelu. W literaturze naukowej opisano przypadki zakażeń, w tym wywołanych przez pałeczki Legionella pneumophila, które mogą prowadzić do ciężkiego zapalenia płuc.
Zagrożenie biofilmem w przewodach unitów stomatologicznych jest znacznie poważniejsze, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Nie jest to wyłącznie kwestia techniczna, ale przede wszystkim poważne zagrożenie kliniczne i epidemiczne. Biofilm stanowi bezpieczną kryjówkę dla patogenów, takich jak bakterie z rodzaju Legionella, które są odporne na powszechnie stosowane metody dezynfekcji, w tym chlor, ozon czy promieniowanie UV, a ich całkowite zniszczenie wymaga temperatury wyższej niż 70°C.
Biofilm w unitach stomatologicznych a dokładniej w liniach wodnych jednostek stomatologicznych to zjawisko powszechne. Niezależne od rodzaju stosowanej wody.
Jak z tego wynika istotą problemu jest biofilm, który kolonizowany jest przez mikroorganizmy w tym te patogenne. Powstawanie biofilmu, czyli przestrzennej błony biologicznej, która składa się z żywych i martwych mikroorganizmów jest zjawiskiem związanym z wodą. Biofilm w większości przypadków pojawia się w instalacjach wodnych już po 7 dniach od ich uruchomienia. Najlepiej rozwija się w wodzie stojącej (kilka godzin) w temperaturze powyżej 20 °C. W biofilmie bakterie typu legionella oraz inne, mają doskonałe warunki do rozwoju. Zewnętrzne warstwy biofilmu stanową ochronę przed stosowanymi środkami dezynfekującymi a wewnętrzne dostarczają składniki odżywcze. Badania wskazują, że w biofilmie żyje ponad 95% bakterii Legionella występujących w instalacji wodnej a tylko 5% to bakterie zawieszone w wodzie.
Do zakażenia u człowieka dochodzi drogą kropelkową, przez wdychanie aerozolu wodnego, pyłu będącego siedliskiem bakterii bądź też przez zachłyśnięcie się skażoną wodą. Do zakażenia może dojść poprzez bezpośredni kontakt skażonej wody z raną. Pałeczki Legionella wywołują zapalenie płuc, często o ciężkim przebiegu i wysokiej śmiertelności. Występują także infekcje powodujące zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie trzustki, zatok i otrzewnej.
Tradycyjne metody dezynfekcji – Wady i zalety
Konwencjonalne metody walki z biofilmem.
Jedną z nich jest dezynfekcja chemiczna, oparta na płynach (np. Alpron, Bilpron) lub tabletkach (np. Citrisil, ICX). Płyny często wymagają rozcieńczania i są czasochłonne w aplikacji. Z kolei tabletki, choć prostsze w użyciu, mogą zatykać przewody, jeśli nie rozpuszczą się całkowicie. Ponadto, agresywne środki chemiczne mogą prowadzić do korozji przewodów unitu, a ich stosowanie może unieważnić gwarancję producenta. Wśród innych technologii należy wspomnieć o systemach opartych na aktywacji elektrochemicznej (ECA), które wytwarzają kwas podchlorawy do dezynfekcji , lub o sonikacji, która mechanicznie usuwa biofilm.
Bezchemiczne rozwiązanie dla stomatologii: Technologia Hydropath
Unikalna zasada działania technologii Hydropath.
Urządzenie HydroFLOW, instalowane na przewodzie wodnym, indukuje sygnał elektryczny o częstotliwości kHz. Woda w rurze przewodzi ten sygnał przez cały system hydrauliczny. Sygnał ten przekazuje do komórek bakterii i glonów niewielki ładunek elektryczny, co powoduje przyciąganie cząsteczek czystej wody. Cząsteczki wody wnikają do komórek poprzez błony lipidowe. Proces ten, znany jako osmoza, prowadzi do gwałtownego wzrostu ciśnienia wewnątrz komórki, co skutkuje jej rozerwaniem i zniszczeniem. Dodatkowo, sygnał elektromagnetyczny stopniowo rozpuszcza polimerową substancję wiążącą istniejący biofilm i zapobiega tworzeniu się nowego, powodując jego odrywanie się od powierzchni rur. Cały proces zachodzi bez użycia chemikaliów i soli, nie zmieniając składu chemicznego wody.
Zastosowanie technologii Hydropath do zabezpieczania instalacji wodnych jednostek stomatologicznych przed namnażaniem mikroorganizmów patogennych. To nowoczesne rozwiązania związane z obniżeniem ryzyka infekcji bakteryjnej.
Problem i jego rozwiązanie
Masz problem z utrzymaniem czystości biologicznej wody i instalacji wodnej unitów stomatologicznych? Możesz temu zapobiec w sposób prosty i bezobsługowy. Pamiętaj, że nie koniecznie zawsze musisz stosować wodę destylowaną i silne środki chemiczne. Technologia HYDROPATH umożliwia zarówno eliminację mikroorganizmów z wody jak i usuwanie osadów biofilmu w unicie stomatologicznym i z instalacji wodnych w gabinecie dentystycznym. W przypadku twardej wody pozyskiwanej z wodociągu, pojawia się również problemem osadów mineralnych a dokładniej kamienia w instalacjach wodnych. Ten problem również rozwiązuje technologia HYDROPATH. Urządzenia HydroFLOW Pearl Plus to optymalne rozwiązanie dla gabinetów stomatologicznych.
Zastosowanie środków chemicznych jak pokazuje z pewnością Twoja praktyka jest skomplikowane, kosztowne i niebezpieczne zarówno dla ludzi jak i materiałów, z których wykonane są elementy unitów stomatologicznych. Środki chemiczne są agresywne i powodują skrócenie żywotności urządzeń. W wielu przypadkach pomimo stosowania dezynfekcji chemicznej badania wykazały występowanie bakterii Legionella w próbkach wody pobranych z linii wodnych unitów. Wskazuje to na niską skuteczność dezynfekcji.
Przyczyna tkwi w odporności struktur biofilmu na działanie środków chemicznych stosowanych w bezpiecznych dla materiałów unitu stężeniach. Wyższe stężenia i/lub wydłużenie czasu oddziaływania środków chemicznych na biofilm daje lepsze efekty, ale nie jest bez znaczenia dla trwałości urządzeń. Producenci unitów stomatologicznych dość rygorystycznie ograniczają możliwość stosowania niektórych biocydów utleniających i nieutleniających w warunkach gwarancji na urządzenia.
HydroFLOW Pearl Plus: Specyfikacja i zastosowanie w unitach dentystycznych
Urządzenie HydroFLOW Pearl Plus, zaprojektowane dla rur o średnicy zewnętrznej do 41 mm , jest idealnym rozwiązaniem do dezynfekcji unitu w gabinecie stomatologicznym. Charakteryzuje się minimalnym zużyciem energii, na poziomie około 1.2 W , co przekłada się na bardzo niskie koszty eksploatacji. Jego instalacja jest wyjątkowo prosta i bezinwazyjna – nie wymaga cięcia rur, a jedynie zamocowania urządzenia na przewodzie. Zapewnia to ciągłą ochronę przez całą dobę. Bardzo atrakcyjna jest również cena HydroFLOW Pearl Plus.

Korzyści z zastosowania HydroFLOW w praktyce stomatologicznej
Wdrożenie technologii Hydropath przekłada się na szereg wymiernych korzyści. Obejmują one skuteczną dezaktywację bakterii i alg, zapobieganie powstawaniu biofilmu i osadów wapiennych, a także stopniowe usuwanie istniejącego kamienia. Redukcja kamienia chroni delikatne elementy unitu, takie jak końcówki i przewody, zmniejszając ryzyko awarii i znacząco obniżając koszty konserwacji. Dodatkowo, zwiększa się wydajność filtracji wody dzięki zjawisku flokulacji. Wszystko to odbywa się w sposób przyjazny dla środowiska, bez konieczności stosowania agresywnych środków chemicznych.
Skuteczność technologii Hydropath w eliminacji bakterii Legionella poparta została licznymi badaniami w tym badaniami wykonanymi przez ALS w 2011 roku. Testy wykazały poziom dezynfekcji 99, 7% po 1 godzinie działania urządzenia przy skażeniu wody na poziomie 10000 – 10000 jtk/ml ( jtk – Jednostki Tworzące Kolonie). Z wynikami badań laboratoryjnych można zapoznać się pod tym linkiem.
Zestawienie korzyści jakie przynosi dla stomatologa elektroniczny uzdatniacz wody HydroFLOW Pearl Plus
- dezynfekuje wodę
- zapobiega powstawaniu biofilmu i osadów mineralnych z wody
- usuwa już istniejące osady w trakcie normalnej pracy instalacji
- nie wymaga obsługi i przeglądów
- jego instalacja zajmuje jedynie kilka minut
- pracuje w trybie 7/24 również wtedy gdy woda nie płynie
Sygnał elektryczny emitowany przez uzdatniacz wody jest bezpieczny dla ludzi i urządzeń. Sygnał rozchodzi się wzdłuż linii wodnych i dociera do każdego miejsca instalacji. Zastosowanie uzdatniacza wody HydroFLOW Pearl Plus pozwala na wyeliminowanie stosowania środków chemicznych do dezynfekcji linii wodnych unitów.
Aerozol wodno-powietrzny
Jednostki stomatologiczne zasilane wodą są źródłem aerozolu wodno-powietrznego, który może być skażony i powodować infekcje.
Kontrola i obniżenie ryzyka namnażania bakterii Legionella w unitach stomatologicznych polega na:
- wprowadzaniu do jednostek stomatologicznych tylko wody uzdatnionej, czyli takiej która ma niską zawartość mikroorganizmów lub jest całkowicie ich pozbawiona
- zapewnieniu stałej czystości linii wodnych jednostki stomatologicznej niezależnie czy woda zasilająca jest wodą z wodociągu czy też wodą destylowaną z pojemnika
Obniżenie poziomu ryzyka pozwala chronić pacjentów i personel przed infekcją wywołaną skażoną biologicznie wodą.
W trakcie przeprowadzania zabiegu leczniczego w gabinecie stomatologicznym generowany jest aerozol wodno-powietrzny który może rozprzestrzeniać się na duże odległości nawet w promieniu 2 m. Szybkoobrotowe wiertła chłodzone wodą oraz inne generatory aerozolu wodno-powietrznego stanowią istotne źródło zagrożenia zakażeniem kropelkowym oraz zakażeniem ran.
Pałeczki Legionella przeżywają prawie rok w wodzie wodociągowej w temperaturze 5–24°C, nie są skutecznie eliminowane przez ogólnie stosowane środki dezynfekcyjne, a więc chlor, ozon, promienie UV, a także podgrzewanie wody nawet do 60°C. Wszystkie zabiegi wykonywane z użyciem końcówek roboczych jednostki dentystycznej powodują powstawanie aerozolu i rozprysku, które mogą być skażone bakteriami, wirusami oraz grzybami, często również krwią.
Aerozol jest wynikiem działania instrumentów obrotowych, drgań ultradźwiękowych lub połączenia oddziaływania strumienia wody i sprężonego powietrza.

Dlatego tak duże znaczenie ma jakość wody zasilającej urządzenia dentystyczne. Woda pozostaje w liniach wodnych często przez dłuższy okres czasu nawet kilkanaście godzin lub kilka dni. Płukanie instalacji unitu przed rozpoczęciem pracy i każdym kolejnym pacjentem jest procedurą istotną i zalecaną ze względu na bezpieczeństwo higieniczne pacjenta, ale w mniejszym stopniu wpływa na poprawę bezpieczeństwa personelu narażonego na dłuższe oddziaływanie aerozolu i kontakt z powierzchniami pokrytym drobnymi kropelkami wody.





